demokratik kongo ekonomi yatırım

kongo demokratik cumhuriyeti : kısa bilgiler

Belkıs GÜMÜŞ - Fahri Konsolos

Ekonomik Yapı

Çok verimli topraklara, dünyadaki en büyük yağmur ormanlarına, büyük maden ve mineral rezervlerine ve hidroelektrik üretim potansiyeline sahip olmasına rağmen, Demokratik Kongo dünyadaki fakir ülkelerden birisidir.

Demokratik Kongo, 1960 yılında bağımsızlığını kazandığında Güney Afrika’dan sonra Afrika’nın en çok endüstrileşmiş ikinci ülkesi iken ülke ekonomisi 1980’lerin ortalarından itibaren kötü bir gidişat içine girmiştir. Enflasyon, yolsuzluk, istikrarsızlık ve açık olmayan ekonomik ve mali politikalar, güvenilmez ve belirsiz hukuki bir altyapı gibi mevcut problemlere, 1996 yılından sonra başlayan iç savaşla birlikte ortaya çıkan ulusal üretim ve gelirin düşmesi ve dış borcun artması gibi yeni sorunlar da eklenmiştir.

Bunların sonucunda ülkede faaliyet gösteren yabancı sermaye operasyonlarını durdurmuştur. Ülkenin iç savaştan önce de var olan en büyük problemi yolsuzluktur. Mobutu rejimi döneminde, 1990’lı yıllarda, kayıt dışı ekonominin büyüklüğü resmi GSYİH’nın üç katı kadardı. Bu büyüklüğün bugün neredeyse dokuz kata ulaştığı düşünülmektedir. Birkaç çokuluslu şirket haricinde ülkede faaliyet gösteren birçok şirket operasyonlarının bir kısmı halen kayıt dışı yapılmaktadır.

Demokratik Kongo doğal kaynaklar bakımından dünyanın en zengin ülkelerinden biridir. Elmas ve altının yanı sıra stratejik önemi haiz koltan ve uranyum gibi madenlere, akarsular bakımından ise dünyanın en büyük havzalarından birine sahiptir. Orman ürünleri önemli gelir sağlamaktadır. Tüm bunlara karşın ülkedeki sosyal yapının harap halde olması sebebiyle fakirlik ve salgın hastalıklar gibi sorunların üstesinden gelinememektedir. Bu sosyal yapı içerisinde, doğal kaynaklardan elde edilen zenginlikler, yabancı işleticilere, sermaye sahiplerine ve yolsuzluk ekonomisi içerisinde saf tutan kişilere akmaktadır. Bu da alım gücü yüksek bir zümre yaratmaktadır. Diğer taraftan, bu ülkede konuşlandırılmış BM personelinin ve iş maksadıyla bulunan yabancıların sayısı da on binlerle ifade edilmektedir. Bu da başlı başına bir alım gücü doğurmaktadır. Halkın geneline bakıldığında ise, alım gücü her ne kadar düşük düzeyde ise de, kalabalık nüfus göz önünde bulundurulduğunda önemli bir ticaret potansiyeli yaratmaktadır.

Ekonomi Politikaları

IMF’in Demokratik Kongo için Aralık 2012’de sona eren 3 yıllık bir genişletilmiş kredi uygulaması mevcuttur.

IMF’in söz konusu Genişletilmiş Kredi Programı, hükümetin sıkı mali politika sürdürmesini, enflasyonu düşürmesini ve yapısal reformları gerçekleştirmesini gerekli görmektedir.

Hükümet ileriki dönemde şeffaf bir finansal sistem oluşturarak, ülkeye yapılacak doğrudan yabancı yatırımları artırmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, hükümetin Çin Kalkınma Bankası ile imzalamış olduğu maden, petrol ve tarım sektörlerinde altyapı finansmanına ilişkin bir kredi sözleşmesi bulunmaktadır.

Önümüzdeki dönemde hükümetin üzerinde önemle durduğu bir diğer husus milli gelir artışını temin etmektir. Bu çerçevede, yakın zaman önce hayata geçirilmiş olan KDV uygulamasının geliştirilmesi beklenmektedir.

Ekonomik Performans

Demokratik Kongo’nun reel GSYİH’sı 2011 yılında bir önceki yıla göre % 26,4 oranında artış kaydederek 16,3 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılında % 6,9 olarak gerçekleşen büyümenin ise 2012 yılında % 6,5 olacağı, 2013 yılında ise madencilikte gerçekleşecek yeni üretimlerle ekonominin % 7 oranında büyüyeceği tahmin edilmektedir.

Ülkedeki yüksek oranlı enflasyon 2012 yılının ilk yarısında düzenli olarak düşmeye başlamıştır. 2011 yılı sonunda % 23,4 olan enflasyon oranı, 2012 Haziran ayında % 7,6 olarak gerçekleşmiştir. Demokratik Kongo Merkez Bankası’nın önümüzdeki dönemde de temel hedefi enfasyonu kontrol altına almaktır. 2012 yılında enflasyonun % 13,8 olarak gerçekleşmesi beklenmekte, 2013 yılında ise yiyecek ve petrol fiyatlarının düşmesiyle beraber % 12,2’ye düşeceği tahmin edilmektedir.

Kongo Frank’ının değeri 2010 yılından beri sabittir. Ancak, cari açığın artması ve göreli olarak düşük faiz oranları sebebiyle Kongo Frank’ının değerinde de bir düşüş beklenmektedir. 2012 yılı sonunda döviz kurunun FC 920 = USD 1 olarak gerçekleşmesi beklenmektedir.

Para Politikaları

Demokratik Kongo Merkez Bankası’nın ise en önemli hedefi enflasyonu kontrol altında tutabilmektir. Ancak, 2013 yılında gerçekleştirilecek olan eyalet seçimleri öncesinde hükümet harcamalarının artacağı ve hükümetin faiz oranlarını düşük tutmaya devam edeceği düşüncesinden hareketle, düşük enflasyon hedefine ulaşmak için gerekli olan sıkı para politikasının uygulanamayacağı tahmin edilmektedir.

Kişi Başı Milli Gelir : Yaklaşık olarak 500 USD civarıdır.

Madenler

Bölgedeki iki büyük dağ silsilesi, Ruwenzari ve Virunga sıradağlarıdır. Virunga Dağlarında bazıları hâlâ faal olan sekiz büyük volkan bulunmaktadır. Bu jeolojik hareketler ülkenin en büyük volkanik gölleri olan gölleri Albert, Edward, Kivu ve Tanganyika Gölleri’nin oluşmasını da sağlamıştır. Volkanik dağlarla kaplı bu bölge, aynı zamanda zengin mineral yataklarına da sahiptir. Madencilik yapılmasına elverişli bu mineraller arasında en önemlileri bakır, kobalt, çinko, kalay, tantal, nobium, germanyum, cadmium, manganez ve uranyumdur. Elmas, bakır ve altın kaynakları çok fazladır.

İş Fırsatları

İnşaat sektörü açısından geniş bir potansiyel vardır. Mobilya üzerine yatırımlar düşünülmelidir. Enerji konusunda ise; hidroelektrik santraller yaptırılmak istenmektedir. Yap, işlet, devret şeklinde mikro barajların kurulması çalışmaları yapılmaktadır. Yüzlerce barajın kurulması planlanmıştır. Tarım konusunda geniş imkanlar olup arazi verimlidir. Tarım konusunda teşvik uygulanmaktadır. Şehirlerde altyapı yatırımları ile ilgili çalışmalar olmakta olup bu konuda çalışmak isteyenler için cazip bir ülkedir. Ülke çok büyük olduğundan taşımacılık ve ulaşım konularında da çalışmak isteyenler için değişik koşullar mevcuttur.

Kongo' da Türk Firmaları

Demokratik Kongo' da faaliyet gösteren irili ufaklı Türk firmaları ve girişimcileri vardır. Faaliyet alanları inşaat işleri başta olmak üzere tekstil ve mobilya sektörleridir.

İhracat - İthalat

Önemli ekonomik potansiyele sahip olan Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) 2001 yılından sonra her yıl ortalama % 6 büyümektedir. Başkent Kinşasa, en az 10 milyon kişilik nüfusuyla ülkenin ticaret, sanayi ve yönetim merkezidir. Batıdaki Aşağı Kongo bölgesinde bulunan ülkenin en önemli limanı Matadi Limanı üzerinden KDC dışalımının ve maden dışı dış satımının büyük bölümü gerçekleşmektedir. KDC'ye ihracatımızda başlıca ürünler elektronik eşya, tekstil, tıbbi malzeme ve ilaç ile gıda ürünleridir. KDC'den ise ağırlıklı olarak kereste ithal edilmektedir.

Ülkede elmas, altın, bakır, kobalt, demir, koltan, uranyum, çinko ve gümüş gibi madenler çıkartılmaktadır. İhracatın yarısından fazlasını başta elmas olmak üzere madenler oluşturmaktadır. Ülkenin altyapısı ise 1990'lı yılların sonunda yaşanan iç savaş sonrası tahrip olmuş olup, büyük çaplı yeni yatırımlar yapılmasına gerek duyulmaktadır.

Pazar payımızın artırılması ve bölgeye yönelik yeni ihracat imkanlarının oluşturulması amacıyla düzenlenecek söz konusu heyete demir-çelik, gıda, tekstil, hazır giyim, mobilya, madencilik, kimyasallar, inşaat malzemeleri, müteahhitlik, tıbbi malzeme, ilaç, orman ürünleri ve isleme (kereste), otomotiv yedek parça, makine sanayi, elektronik eşya, tarım alet ve makineleri sektörleri başta olmak üzere uluslar arası standartlara uygun ürünleri imal ve ihraç eden firmalarımızın katılmalarında yarar görülmektedir.

Ekonomik ve Siyasi İlişkiler

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı düzeyinde 2006 yılında Kongo' ya ziyaret gerçekleştirmiştir. Afrikadaki en eski büyükelçilik Türkiye tarafından Kinshasa' da açılmış olup siyasi ilişkiler sürekli sıcak tutulmuştur. Anayasanın hazırlanmasında Türkiye' nin katkıları oldukça fazladır. Ekonomik ilişkiler ise buna paralel olarak gelişmemiştir. Ekonomi ve ticaret konusunda; 2006 dan sonra ivme kazanan çalışmalar olmuştur. THY' nin doğrudan uçak seferleri düzenlemesi ile de bavul ticareti hızla gelişmiştir.

Kongo' ya Ulaşım : Havayolları

Thy' nin doğrudan uçuş seferleri 2012 yılında başlamış olup sekiz saatlik uçuş ile Kinsaha' da olunmaktadır. Diğer havayolları ile aktarmalı olarak Kongo' ya gitmek mümkündür.

Vize

İki ülkede karşılıklı olarak vize uygulamaktadır ve kaldırılması gündemde değildir.